Mercan Kayalarinin Yerlileri kategori için arşiv kayıtları.
(Zoarces vîviparus)
Yılan balığı anası, daha çok Avrupa’nın batı kıyılarının balığıdır. 15-25 santim uzunluğundaki bu türün yanlarının üst kısmı esmer dalgalı, sırtı ve sırt yüzgeci ise dikey yollarla süslüdür. Fakat bu türün asıl ilginç tarafı, dişisinin, yumurtaları, ta ki yavrular çıkana kadar vücudunda muhafaza etmesi ve her yıl böylece yüz kadar yavru doğurmasıdır.
Horozbinagiller’in pek çok akrabası vardır. Oldukça uzamış vücutlarıyle yılan balıklarını andırırlar
(Callionymus lyra)
Üzgün balığı, küçük üzgün - balığıgiller (Callionymidae) ailesinin başlıca türüdür. Atlantik’te ve Manş denizinde yaşar. Akdeniz’de de bulunur. 25-30 santim uzunluğundaki vücudu arkaya doğru sivri bir uç şeklinde incelir, önde aksine genişlemiş ve yassılmış bulunur. Kafası üçgenimsidir. Burnu sivri, ağzı kafasının alt yüzündedir.
Üzgün balığı özellikle rengi ve çiftleşme âdetleriyle dikkati çeker. Bilhassa çiftleşme zamanında erkeğin rengi tarif edilemeyecek kadar güzeldir. Vücudunun üst kısımları maviyle çevrili leylâk rengi lekelerle süslü turuncumsu bir sarıdır. Karnı aksine çok açık gri veya beyazdır. İlk sırt yüzgecinin ilk ışını olağanüstü uzundur: Hayvanın tüm uzunluğunun yansı kadardır. Bu ilk sırt yüzgeci de turuncumsu sarı renkte ve kaidesinde menekşe rengiyle çevrili leylâk lekelerle süslüdür. Işınların arasında uzunlamasına menekşe renkli yollar dikkati çeker. İkinci sırt yüzgeci turuncu veya sarımsı gridir ve mor kenarlı üç, dört uzunlamasına leylâk renkli yolla süslüdür. Yollar san veya turkuaz mavisi de olabilir. Göğüs yüzgeçleri açık gri renkli ve sarı ışınlıdır. Uzunluğu hîç bir zaman 25 santimi geçmeyen dişilerin leylâk veya açık lekeli sarımsı urbası erkeklerinkiyle boy ölçüşemez.
Üzgün - balığıgiller, yüzer yumurtalı öbür balıklardan farklı olarak uzunca bir flörtten sonra çiftleşirler. Bir erkek, urbasının parlaklığıyle bir dişinin dikkatini çekince, ikisi, tıpkı kol kola yürüyen bir erkekle bir kadın gibi, birbirlerini karın yüzgeçlerinden tutarak yüzerler. Çift, biraz sonra dikey duruma geçer ve suyun içinde hareketsiz kalır. Erkek o zaman kuyruğunu, kendisiyle karın karına duran dişininkine yapıştırır. Anus yüzgeçlerinin de birleşmesiyle bir nevi leğen meydana gelir, böylece yumurtalarla meninin etrafa yayılmasının önüne geçilmiş olur. Bu sözüm ona çiftleşme ilkbahar aylarında defalarla tekrar olunur. Üzgün balığıgiller’in ilginç bir özelliği de erkeklerin arasında dövüş olmamasıdır. Bir dişi birkaç erkekle bir araya konulsa dahi, işler, sanki bir tek erkek ve bir tek dişi varmış kadar sükûnet içinde olagelir. Dişi böylece erkeklerin kâh biriyle, kâh ötekiyle çiftleşir. Esasen dişiler şu veya bu erkeğe karşı herhangi bir tercih de göstermezler. Erkekler ister az, ister çok parlak renkli, ister iri, ister ufak olsunlar, dişiler tarafından tereddütsüz kabul edilirler. Böylece erkeklerin düğün urbaları sadece metabolizmalarının bir sonucu olup pratik anlamda bir işe yaramaz.
(Astrocopus guttatus)
Kuzey elektrikli kurbağa balığı, ,Batı Atlantiğin kurbağa balığıdır.Doğulu akrabası gibi bunun da gözleri, kafasının yassılmış tepesinin üzerinde yer almakta ve yukarıya bakmaktadır. İri ağa hemen dikey olup, üst ucu gözlerle hemen hemen aynı hizada ve önlerindedir. Bu kurbağa balığı kuma gömüldüğü vakit yalnız minik gözleri gözükür. İhtiyatsızca yanından geçen balıklara karşı bu gizli köşesinden saldırılara girişir, sonra tekrar dibe çöker ve vücudu ile göğüs yüzgeçlerini bir kaç kere kıvırarak bir, iki saniyenin içinde kumun içinde gözden kaybolur.
Bu türün her bir gözünün arkasında oval biçimli çıplak bir bölge vardır. Burası, balığın damağına kadar uzanan bir elektrikli doku kolunun üst ucudur. Bu organların meydana getirdiği elektrik şoku, elektrikli yılanbalığı ve torpil balıklan’nınki ile kıyaslanamazsa da, balık ele alınınca pekâlâ hissedilir. Bu kurbağa balığı’nın elektriğinden, kendine yiyecek elde etmede yararlanıp yararlanmadığı belli değildir, eldeki deliller bunun daha ziyade bir savunma aracı olduğunu göstermektedir.
Kuzey elektrikli kurbağa balığı’mn bir başka özelliği de burun deliklerinin ağzının içine açılması, böylece kumun altında gizliyken su solunmasını mümkün kılmasıdır. Günümüzdeki balıkların çoğunluğunda burun, yalnız dışa açılan ve solunmak yerine koku almakta kullanılan U biçimli keselerden ibarettir. Bu kurbağa balığı türü 55 santim uzunluğunda ve 10 kilo ağırlığında olabilir. Bunun da yumurtaları yüzer.
Kurbağabalığıgiller (Uranoscopidae) ailesini meydana getiren yirmi beşe yakın türün hepsinin elektrik organları yoktur.Bunların çoğu tropikal ve sıcak mutedil denizlerde yaşarlar. Hepsi dipte barınırlar, bazıları büyük derinlerin balıklandır. En irilerinin uzunluğu 60 santimi bulur.
(Uranoscopus scaber)
Kurbağa balığı, çarpanbalığıgiller’ le akraba «Uranoseopidae» ailesindendir. Bu türün ağzından dışarı uzatıp sağa, sola kıvrılabilen, böylece ufak bir kırmızı solucanın hareketlerini taklit eden etli bir ipçiği vardır. Kurbağa balığı kumun veya çamurun içine gizlenir ve bu organının yardımıyle yanma eezbettiği başka balıkları geniş çeneleriyle kapar. Kurbağa balığı da açık denizin yüzeyinde yüzen 1,5 milimetre çapında yumurtalar yumurtlar. Bunlar, ilkbahar sonlarında ve yazın gece vakti yumurtlanırlar. Bu tür, Doğu Atlantiğin sıcak kısımlarıyle Akdeniz’de bulunur. 32-33 santim uzunluğunda olur.
(Trachinus draço)
Çarpan balığı, varsam’dan daha büyüktür: 30-40 santim uzunluğunda olur. Kül rengi kırmızıdır. Yanlan mavi ve kahverengi ile yol yol olmuştur. Çarpan balığı’nm da sırt yüzgeci çok zehirlidir.
Çargpanbılığıgiller tarafından yaralananlara bugün panzehir olarak % 2 lik bir potasyum permanganat veya % 1 lik bir altın klorür solüsyonu zerkedilmektedir. Fakat bu tedavinin yanısıra denizciler ve balıkçılar arasında rağbette olan esti devaları da unutmamak lâzımdır. Meselâ, eskiler, yaraya, çarpanbalığıgilin henüz taze karaciğerini veya beynini tatbik ederler. Yapılan araştırmalar, her zehirin bünyesinde kendi panzehirinin bulunduğunu göstermiştir. Kalp durması neticesinde ölüme dahî sebep olabilen bu balıkların ne tuhaf ki etleri çok lezzetlidir.
(Trachinus viperal)
Varsam, Akdeniz’le Büyük Britanya adaları arasındaki sığ sularda kumun içine gizlenir. İngiliz plajlarında bazen «Varsamlara Dikkat!» diyen tabelalara rastlanır. Eki çok 12-13 santim uzunluğunda olabilen bu ufak balıkların, her bir solungaç kapağında uzun ve iğne sivriliğinde birer dikeni ile ilk sırt yüzgecinde daha ufak beş dikenleri vardır. Bu dikenlerin her birinin kaidesinde zehir bezleri bulunur. Bir varsam’ın üzerine basmak veya bu balıklardan birini ellemek talihsizliğine uğrayan kimse, bu zehirli dikenlerin batması sonucunda tahammülsüz bir acıyle kıvranmaya başlar. Bu gibi vakalarda yaralının çok kere hastaneye kaldırılması gerekir, nekâhat ise hayli uzun sürer.
Varsam’ın yumurta dökümü mevsimi mayısla eylül arasındadır. 1,5 milimetre çapındaki yumurtalar denizin yüzeyinde yüzerler. On günde yumurtadan çıkan larvalar bir süre yüzeyde sürüklendikten sonra, dibe çökerek erginleşirler. Varsamlar ufak kabuklular ve balıklarla beslenirler.
Carpanbalığıgillerde (Trachinıdae) ağız yatay bir yarık görünüşünde, vücut uzunca, pullar ufak ve diyagonal sıralar şeklinde dizilmiş, gözler başın yükseğindedir. Bu balıkların sırt yüzgeci vardır: Öndeki kısa ve dikenli, ikincisi uzun, yumuşak ve anus yüzgecine paraleldir, Çarpanbalığıgiller’e Atlantik Okyanusu’nun doğusu ile Akdeniz’de rastlanır.
(Sparisoma radians)
Parlak papağan balıkları’nın birinin rengi ötekine uymaz. Erkeğiyle dişisinin bile rengi ayrıdır, öyle ki aynı türün üyeleriyle erkeği ve dişisi tabiat bilginleri tarafından defalarca ayrı türler zannedilmiştir. Parlak papağan balığı’nın erkeği, daha 5 santim uzunluğundayken dahi yanda köpek dişlerinin olmasıyle, dişisinden ayrılır. Bu dişler, ancak 7-8 santim uzunluğunda oldukları zaman dişilerde de yetişir. Bu uzunluktaki dişiler artık ergindirler. Yazın açık denizin yüzeyinde yüzen yumurtalarını yumurtlarlar, 23 - 24 santimlik parlak papağan balıklan görülmüştür. Bu türün yurdu gene tropikal enlemlerdeki Batı Atlantik sularıdır.
Papağan balıkları’mn yalnız bir türüne (Sparisoma cretense) Akdeniz’de rastlanılır. 35 - 45 santim uzunluğunda olur.
(Scarus coeruleus)
Mavi papağan balığı o kadar parlak bir mavi renktedir ki, sanki iri pullarının ardındaki bir ışık tarafından aydınlatılıyor gibi görünmektedir. Bazen daha koyu renkte çizgileri ve lekeleri de bulunur. Uzunluğu yaklaşık olarak 90 santimdir.
Mavi papağan balığı Batı Atlantik sularının bir türüdür. Birlegik Amerika ile Panama arasında bulunur. Gündüzlerini dipte otlamakla geçirir. Kendilerine bitkisel maddeler verilmediği takdirde, esaret hayatında-kiler uzun müddet yaşayamaz.
(Novacula novacuia)
Ustura balığı da lapinagiller’den-dir. Hemen hemen dikey profili ve gözlerinin fazla yüksekte oluşu sebebiyle garip bir görünüşü vardır. Sırtındaki yüzgeç dar ve keskindir: Ustura adı bundan ileri gelir. Bu pembe renkli balık Akdeniz’de çok enderdir.
